تبلیغات

کودک/ توصيه هاي پزشکي براي زردي در شيرخواران

کودک/ توصيه هاي پزشکي براي زردي در شيرخواران

مجله پزشکي دکتر سلام/ با چه نشانه ها و علائمي مي توانيم پي به بيماري زردي در نوزادمان ببريم اين عارضه در نوزادان تازه متولدشده بيشتر ديده مي شود براي تشخيص و رفع اين بيماري در شيرخوار نياز به استفاده از دارو و آزمايشات مختلف دارديم که در ادامه راهنمايي هاي موثر و مفيدي براي تازه مادران آورده ايم با ما در ادامه اين بخش همراه باشيد .

زردي از تخريب بخشي از گلبول‌هاي قرمز در نوزاد به‌وجود مي‌آيد
شنيدن اين جمله از زبان متخصص اطفال براي مادري که با هزار اميد و آرزو نوزادش را به‌دنيا آورده، دلهره‌آور است و اولين چيزي که در ذهن او نقش مي‌بندد اين است که آيا زردي جان و سلامت نوزادش را تهديد مي‌کند و براي درمانش چه اقدامي بايد انجام دهد؟ اينها شايد سوالات مادراني باشد که در آينده قصد بارداري دارند يا قرار است به زودي زايمان کنند.

چرا نوزاد زرد مي‌شود؟
زردي از تخريب بخشي از گلبول‌هاي قرمز در نوزاد به‌وجود مي‌آيد و ضايعات باقيمانده از گلبول‌هاي قرمز به بيلي‌روبين که عامل ايجاد کننده زردي در نوزاد به‌شمار مي‌رود، تبديل مي‌شود. زردي به دو شکل در نوزاد مشاهده مي‌شود:
زردي محلول در آب: در اين نوع زردي همان‌طورکه از نامش پيداست، بيلي‌روبين محلول در آب است و چون محلول است، کبد آن را از طريق ادرار کردن دفع مي‌کند.
زردي غيرمحلول در آب: در نوع دوم زردي، بيلي‌روبين محلول در آب نيست و از راه ادرار کردن دفع نمي‌شود و در بدن باقي مي‌ماند، در صورتي‌که درمان آغاز نشود و ميزان بيلي‌روبين بيش از حد شود، در مغز نوزاد رسوب کرده و عقب‌ماندگي ذهني نوزاد را همراه دارد.

به دستش نگاه کنيم يا چشمش؟
زردي اولين اثرش را روي چشم‌ها مي‌گذارد و سفيدي چشم‌ها به‌زردي مي‌گرايد. پس از چشم‌ها روي گونه‌ها، سپس صورت خودش را نشان مي‌دهد. با بالا رفتن درجه بيلي‌روبين در بدن، زردي در سينه، پشت و شکم نوزاد بروز مي‌کند. پس از آن انتظار اين است که دست‌ها و پاها درگير زردي شوند. اما چون ميزان گردش خون در اين قسمت‌ها کمتر است، احتمال بروز زردي در آنها هم کمتر است.

خودتان مي‌توانيد تشخيص دهيد؟
زردي را مي‌توان از روي چشم تشخيص داد. اما تشخيص چشمي قابل اعتماد نيست و بهترين راه تشخيص زردي آزمايش خون و اندازه‌گيري ميزان بيلي‌روبين نوزاد است.

همه نوزادان زرد مي‌شوند؟
تقريبا بچه‌اي نيست که با زردي به‌دنيا بيايد. چون تا زمان تولد نوزاد جفت کار کبد را انجام مي‌دهد و زردي را دفع مي‌کند. بيشتر بچه‌ها يکي، دو روز پس از تولد زردي خود را نشان مي‌دهند. پس از سه، چهار روز ميزان زردي بالا مي‌رود و در روز هفتم يا هشتم تولد درجه زردي به اوج خود مي‌رسد.

دخترها بيشتر زردي ميگيرند يا پسر ها؟
به جز در مواردي چون بيماري فاويسم که در پسران بيش از دختران است و با زردي همراه بوده و سبب ليز شدن گلبول‌هاي قرمز مي‌شود، دختر و پسر از نظر ميزان ابتلا به زردي و خطر احتمالي هيچ تفاوتي با هم ندارند. همان‌طور که گفته شد نارسي، وزن کم بچه و مشکلات تنفسي نوزاد در بروز زردي نقش دارند.

زردي اولين اثرش را روي چشم‌ها مي‌گذارد و سفيدي چشم‌ها به‌زردي مي‌گرايد.
چه زماني زردي خطرناک است؟
حد خطرناک بودن زردي در نوزاد بستگي به سن، وزن، نارس يا به‌موقع دنيا آمدن او دارد. به‌طور مثال اگر نوزادي با وزن سه و نيم يا چهار کيلوگرم و پس از ۹ ماه به دنيا آمده باشد و ميزان بيلي‌روبينش هم ۱۲ باشد، اين ميزان بيلي‌روبين براي اين نوزاد سالم، طبيعي است و مشکلي ايجاد نمي‌کند و بيلي‌روبين ايجاد شده نيز از طريق کبد دفع مي‌شود. حالا اگر نوزادي با وزن دو کيلوگرم به‌دنيا بيايد و درواقع نارس باشد، درصورتي‌ که ميزان بيلي‌روبين او ۱۲، ۱۳و ۱۴ باشد براي اين بچه خطرناک است و بايد تحت درمان قرار بگيرد. اين درحالي است که همين ميزان بيلي‌روبين همان‌طور که گفته شد براي کودک سالمي که با وزن طبيعي و پس از دوره کامل بارداري به‌دنيا آمده است، مشکلي ايجاد نمي‌کند.
حالا اگر ميزان بيلي‌روبين نوزاد بين ۱۷ تا ۲۰ باشد، اين از نظر ما خطرناک است، چون احتمال رسوب در مغز وجود دارد و با رسوب بيلي‌روبين، نوزاد دچار عقب‌ماندگي ذهني مي‌شود. نوزاداني که بيلي‌روبين بالايي دارند، بايد زيرنظر متخصص باشند و زودبه‌زود مورد بررسي قرار بگيرند. البته احتمال اينکه زردي نوزاد بالاي عدد ۲۰ شود بسيار کم است و از هر ۱۰۰ بچه‌اي که به‌دنيا مي‌آيد، تنها ممکن است چهار يا پنج کودک با بيلي‌روبين بالاي۲۰ درگير شوند.

ادرار و مدفوعش رنگ مي‌گيرد؟
مدفوع و ادرار بچه‌هاي مبتلا به زردي با بچه‌هاي ديگر هيچ فرقي ندارد و نمي‌توان تشخيص از روي ادرار يا مدفوع را ملاک قرار داد، آزمايش خون بهترين راه است.

تغذيه مادر زردي مي‌آورد؟
تغذيه مادر نقشي در اين زمينه ندارد مگر اينکه نوزاد و مادر از نظر گروه خوني با هم ناسازگاري داشته باشند که در اين صورت بايد منتظر وقوع زردي در نوزاد بود.

بالاي سرش مهتابي بگذاريم؟
اشعه يو. وي يا ماوراء بنفشي که از مهتابي ساطع مي‌شود، بيلي‌روبين‌هاي رسوب کرده را شکسته و به قطعات ريز تبديل مي‌کند. پس از اينکه بيلي‌روبين‌ها به قطعات کوچک‌تر تبديل شدند، از راه ادرار دفع مي‌شوند. استفاده از مهتابي تقريبا راهي است که به کاهش طول مدت بستري شدن نوزاد در بيمارستان کمک مي‌کند.

باردارها ميوه زرد نخورند؟
مصرف ميوه‌هاي زرد در دوران بارداري و شيردهي سبب زردي نوزاد نمي‌شود. اما ما نوعي زردي خاص را در سنين بالاتر در بچه‌ها مشاهده مي‌کنيم. گاهي اوقات والدين کودکان سه يا پنج، شش ساله‌اي را براي درمان مي‌آورند که از مشکل زردي رنج مي‌برند که بر اثر خوردن ميوه‌هاي رنگي همچون نارنگي يا هويج در آنها ايجاد شده است. علت بروز اين زردي هم مصرف بيش از حد اين خوراکي‌هاست که باعث مي‌شوند رنگدانه‌هاي‌شان روي پوست باقي بماند و پوست را به رنگ زرد دربياورد. اين بچه‌ها يک تفاوت اساسي با نوزادان مبتلا به زردي دارند. سفيدي چشم بچه‌هايي که با خوردن خوراکي‌هاي رنگي مبتلا به زردي شده‌اند، به رنگ سفيد است اما سفيدي چشم نوزادان مبتلا به زردي، زرد رنگ است.

مادران شيرده چه بخورند؟
ابتلا به زردي به نوع تغذيه مادر بستگي دارد. تغذيه‌اي که نوزاد پس از تولد قرار است داشته باشد، با تغذيه‌اي که مي‌خواهد با شير مادرش داشته باشد فرق مي‌کند. غذايي که مادر از آن استفاده مي‌کند، به‌طور مستقيم در شير او ترشح مي‌شود و نوزاد از شيري که حاوي انواع و اقسام مواد است، استفاده مي‌کند. هرچه مادر غذاي دير هضم‌تر همچون کله‌پاچه يا موادي همچون بادمجان استفاده کند، باعث بروز زردي بيشتر در نوزاد مي‌شود.

افرادي هستند که پس از زايمان به اينکه قوت ازدست رفته بدن‌شان را به‌دست بياورند، از چنين غذاهاي ديرهضمي استفاده مي‌کنند. از سوي ديگر اگر طحال بدن، هضم مواد را به‌طور ناقص انجام دهد، طبعا روي کيفيت شيري که مادر قرار است به نوزادش بدهد، تاثير خواهد گذاشت. حالا اگر از مواد ديرهضم در اين دوران کمتر استفاده کند، طبعا ميزان بروز زردي نيز کمتر خواهد بود.

محققان چه مي‌گويند؟
بررسي‌ها نشان مي‌دهد حدود ۶۰ درصد از نوزادان رسيده و ۸۰ درصد از نوزدان نارس دچار درصدي از زردي هستند. متخصصان معتقدند زردي که به‌راحتي قابل درمان شدن است در صورتي که به موقع درمان نشود مي‌تواند مشکلات مغزي جدي‌اي را براي نوزادان ايجاد کند.

محققان برخي از تجويزهاي مادربزرگ‌ها براي برطرف کردن اين مشکل را تاييد مي‌کنند. يکي از اين تجويزها، شير خشت است. از نظر پژوهشگران مي‌توان با کمک فرآورده‌هاي استاندارد شيرخشت نوزادان مبتلا به زردي را درمان کرد. مطالعه باليني پژوهشگران ايراني روي ‪ ۲۰۰‬نوزاد مبتلا به زردي در يکي از بيمارستان‌هاي شهر تهران نشان داد استفاده از قطره خوراکي عصاره گياه دارويي شير خشت همراه نوردرماني تا حد زيادي در درمان اين نوزادان موثر است.

ادعاهاي عجيب محققان تمامي ندارد. يک تيم آمريکايي ادعا مي‌کند که برنامه‌اي قابل نصب روي گوشي‌هاي تلفن همراه را ساخته است که کار تشخيص بيماري زردي نوزاد را براي پزشکان و والدين راحت‌تر مي‌کند. محققان دانشگاه واشنگتن مي‌گويند اگر برنامه «BiliCam» روي گوشي همراه نصب شود و سپس کارتي به اندازه کارت عابر بانک که روي آ ن رنگ‌هاي مختلف چاپ شده است، روي بدن نوزاد قرار بگيرد و با گوشي از بدن و کارت عکس گرفته شود، ميزان ابتلاي نوزاد به زردي مشخص مي‌شود. به گفته اين پژوهشگران نرم‌افزاري که روي تلفن همراه نصب شده، اين اطلاعات را به يک پايگاه داده ارسال مي‌کند و در چند دقيقه وجود زردي در نوزاد را تشخيص مي‌دهد.

حد خطرناک بودن زردي در نوزاد بستگي به سن، وزن، نارس يا به‌موقع دنيا آمدن او دارد
نوزاد را با عرق کاسني بشوييم؟
در جريان زردي سلول‌هاي کبدي آسيب مي‌بينند و در اين ميان چون عرق کاسني خاصيت ترميم سلول‌هاي اين ارگان را دارد، در شست‌وشوي صفرا از پوست موثر عمل مي‌کند. روش استفاده از آن نيز به اين شکل است که يک ليوان عرق کاسني را در يک لگن آب مخلوط کرده و پوست نوزاد را چند روز و به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقيقه با آن شست‌وشو بدهيم.

مادرها پياز و سير بخورند؟
در صورتي‌که پياز و سير به شکل خام استفاده شود، سبب بروز زردي مي‌شود اما اگر پخته شود، مشکلي ايجاد نمي‌کند.

ادويه براي مادر ممنوع است؟
بله درست است. استفاده از ادويه‌ها و به‌خصوص ادويه‌هاي تند چون فلفل، التهاب يا تخريب سلول‌هاي کبدي را همراه دارد. طبع صفرا گرم و خشک است و نوزاد نمي‌تواند اين طبع را تحمل کند، حال اگر مادر ادويه مصرف کند، اين ماده درشيرش ترشح مي‌شود و پوست نوزاد رو به زردي مي‌گرايد. به‌طور کلي تمام ادويه‌هاي تند و سوزاننده مضر هستند و نبايد مصرف شوند.

بهترين راه کم کردن زردي چيست؟
بهترين ماده‌اي که تا به حال در مورد کاهش زردي نوزاد تجربه شده و نتايج مفيدي نيز از آن به‌دست آمده، ترنجبين است. مي‌توان يک گرم از اين ماده را در يک استکان آب داغ حل کرد و به مدت سه روز با قاشق چاي‌خوري به نوزاد خوراند.

چاره‌اش شيرخشک است يا شير مادر؟
طبعا شير مادر بهتر است. اما در مواردي که به‌ندرت پيش مي‌آيد، بهتر است شير مادر به مدت ۲۴ ساعت قطع شود و پس از اين مدت دوباره نوزاد را با شير مادر تغذيه کرد، يعني اگر بچه‌اي مبتلا به زردي شده و بيلي‌روبينش هم در حد ۱۶ است و مدام زير دستگاه مي‌رود و خارج مي‌شود، وضعيتش چه بهتر شود و چه نشود، بهتر است تغذيه او را با شير مادر به مدت ۲۴ ساعت قطع و با شيرخشک او را تغذيه کرد. پس از ۲۴ ساعت مادر دوباره مي‌تواند به او شير بدهد.



با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويدمنبع: مجله پزشکي دکتر سلام

فروش اسکریپت

اسکریپت مجله تفریحی فان سیتی به فروش میرسد. جهت دریافت اطلاعات بیشتر به صفحه زیر مراجعه کنید.

فروش اسکریپت

گزارش تخلف

تمامی مطالب از سایت های مجاز فارسی و ایرانی تهیه و جمع آوری شده است، در صورت وجود هرگونه مشکل از طریق صفحه گزارش تخلف اطلاع دهید.

تبلیغات


جدیدترین اخبار

داغ ترین اخبار