تبلیغات

فرازوفرودهاي رابطه آيت‌الله هاشمي با جامعه روحانيت مبارز

فرازوفرودهاي رابطه آيت‌الله هاشمي با جامعه روحانيت مبارز

خبرآنلاين/ آيت‌الله هاشمي گرچه خود روزي در کنار دوستان دوران انقلابش، سنگ بناي تشکيل جامعه روحانيت را گذاشت اما سالهاي آخر مناسبات سياسي و تشکيلاتي با اين تشکل روحاني نيست و در جلسات آن حاضر نمي‌شد.

مصطفي صادقي: به سمت تابوت آيت الله هاشمي آمد. قبل از اينکه به صف مقامات براي نماز بپيوندد عصاي خود را کناري گذاشت و کنار تابوت نشست‌. او در حالي که سر خود را روي تابوت گذاشته بود به مدت چند دقيقه گريست. سال هاي طولاني رفاقت با آيت الله هاشمي رفسنجاني داشت. آيت الله موحدي کرماني دبير کل تشکلي روحاني که هاشمي رفسنجاني از پايه گذاران آن بود.

اما جامعه روحانيت مبارز در چه نسبتي با آيت الله هاشمي رفسنجاني قرار داشت؟ سوالي که پاسخ آن در طول عمر جامعه روحانيت همواره با فراز و نشيب و تغييراتي مواجه بوده است. خاصه آن زمان که در مناظرات انتخاباتي آيت الله در معرض هجمه تندي قرار گرفت و جامعه روحانيت در برابر آن سکوت کرد تا آيت الله را به دوري خودخواسته از جلسات جامعه ترغيب کند. اما براي بحث درباره فراز و نشيب هاي رابطه آيت الله هاشمي و تشکلي که خود از بنيانگذاران آن بود شايد مرور چند نقطه تاريخي صورت ماجرا را روشن تر کند.

اختلاف نظر بر سر يک ليست انتخاباتي!
هاشمي رفسنجاني در سال هاي قبل و ابتداي انقلاب از چهره هاي تاثير گذار و کليدي جامعه روحانيت مبارز و البته نامزد مورد حمايت آنها در ادوار مختلف انتخابات بوده است. اما نگاهي به تاريخچه اين روابط يک مقطع مهم را يادآوري مي کند. دوره اي که هاشمي براي انتخابات راه ديگري به غير از جامعه روحانيت برگزيد. به زمانه انتخابات مجلس پنجم اشاره مي کنيم. دوره اي که همراه بود با يک شايعه.

مي‌گفتند در ليست انتخاباتي جامعه روحانيت مبارز تغييراتي صورت گرفته و اختلاف نظرهايي به وجود آورده است. ماجرا هم گويا از اين قرار بود که رييس جمهور وقت يعني اکبر هاشمي رفسنجاني که خود عضو ارشد جامعه روحانيت مبارز بود، به توصيه معاون خود، حسن حبيبي، طي نامه اي به جامعه روحانيت، از آنها خواست که نام پنج نامزد نزديک به دولت را در فهرست خود قرار دهند وگرنه طرفداران دولت، فهرستي مستقل ارائه خواهند داد. به رغم موافقت اوليه جامعه، به دليل مخالفت برخي گروه‌هاي حامي آن به ويژه حزب مؤتلفه اسلامي اسم اين پنج نفر (فائزه هاشمي، عبدالله نوري، محسن الويري و...) در فهرست قرار نگرفت.اواخر دي ماه آيت الله مهدوي کني سخناني گفت که شائبه اختلاف نظرها را تقويت کرد. او تأکيد کرد: «ما اصولي براي انتخاب نامزدها داريم و فردي را معرفي مي کنيم که موافق اين اصول باشد و نمي توان از جامعه روحانيت توقع داشت رقبا و يا کساني را که با آنان همفکر نيستند، انتخاب کند» (اطلاعات ـ ۷۴‎/۱۰‎/۲۸).

هاشمي بعد از اين اظهارات تصميم خود را براي يک تغيير تاريخي گرفت. چند روز بعد، ۱۶ تن از اعضاي دولت هاشمي رفسنجاني (۱۰ وزير، ۴ معاون، رئيس بانک مرکزي و شهردار تهران) با صدور اطلاعيه اي که عنوان کارگزاران اجرايي سازندگي را داشت، براي شرکت در انتخابات اعلام آمادگي کردند. اين حرکت با واکنش تند جناح اکثريت روبرو شد. بعد از آن ۱۵۰ تن از نمايندگان مجلس در واکنش به بيانيه کارگزاران، بيانيه شديداللحني صادر کردند. به دنبال گسترش دامنه اين مباحث،حضرت آيت الله خامنه اي اعلام موجوديت کارگزاران را توهين به مجلس ندانسته، اما از وزرا خواست که در اين تشکل عضو نباشند. به اين ترتيب اعضاي کارگزاران به ۶ تن تقليل يافت، ليکن در رقابتهاي مجلس با قدرت حاضر شد. هاشمي رفسنجاني نيز در هيأت دولت در اين باره سخن گفت و با اشاره به آنکه جامعه روحانيت مبارز حاضر نشده ۵ تن از افراد پيشنهادي مديران اجرايي را در ليست خود بگذارد، تأکيد کرد که پس از آن منع خود را از مديران براي ارائه ليست جداگانه برداشته است. وي گفت: «من از اول هم با انشعاب روحانيون مخالف بودم. اکنون هم مي توان جلوي انشعاب جديد را گرفت. نهايتاً آقاي ناطق اطلاع دادند که آقايان نپذيرفتند و ترجيح داده اند مديران اجرايي ليست جداگانه اي براي کانديداتوري داشته باشند. لذا من هم نهي خود را از روي دوستان برداشتم و اينکه امروز مديران اجرايي بيانيه منتشر کرده و قصد دارند ليست جداگانه براي مجلس داشته باشند. في الواقع انتخاب خودشان، آقاي ناطق و دوستانشان مي باشد» (سلام ـ ۱۳۷۴‎/۱۱‎/۳).

سرليست فهرست جامعه روحانيت، علي اکبر ناطق نوري، رييس مجلس چهارم بود و چهره هايي چون موحدي کرماني، حسن روحاني، علي اکبر ابوترابي و محمدرضا باهنر چهره هاي شاخص آن بودند. سرليست فهرست کارگزاران عبدالله نوري بود و چهره هايي چون فائزه هاشمي، مرتضي الويري، محمود دعايي و مجيد انصاري چهره هاي اصلي آن به حساب مي آمدند.

نگاه ها به نتيجه انتخابات دوخته شد. آيا تدبير آيت الله براي ايجاد تغييرات در شکل سياسي پارلمان نتيجه بخش بود؟ در نهايت در دور اول انتخابات 139 نامزد مستقيما به مجلس راه يافتند. از حوزه انتخابيه تهران، تنها دو نفر واجد اکثريت لازم شدند که اختلاف آراي کمي هم داشتند. نفر اول تهران علي اکبر ناطق نوري با حدود 879000 و نفر دوم فائزه هاشمي از فهرست کارگزاران با حدود 852000 راي بودند.مرحله دوم انتخابات در 31 فروردين 1375 برگزار شد که از تهران به ترتيب علي اکبر ابوترابي، عباس شيباني، مرضيه وحيد دستجردي و محمدرضا باهنر جايگاه هاي اول تا چهارم را به خود اختصاص دادند. به طور تقريبي از کل راه يافتگان به مجلس پنجم، 134 نفر وابسته به فراکسيون جامعه روحانيت، 90 نفر وابسته به فراکسيون کارگزاران و بقيه نمايندگان مستقل بودند.

بازگشت به جامعه روحانيت
اما انتخابات مجلس پنجم باعث جدايي هاشمي رفسنجاني از جامعه روحانيت مبارزنشد. زمان گذشت و در دوره اي که هاشمي بنا داشت بعد از سالها پاستورنشيني، به پارلمان بازگردد چهره شاخص ليست جامعه روحانيت در ليست انتخابات شد آن هم در شرايطي که گروههاي اصلاح طلب حاضر نشدند نام او را در ليست خود قرار دهند. آنان شرط لحاظ کردن نام هاشمي را خارج شدن وي از ليست جريان مقابل قرار داده بودند. در نهايت جامعه روحانيت با شکستي بي سابقه روبرو شد، هاشمي رفسنجاني در شمارش وزارت کشور در رتبه هاي پايين منتخبان قرار گرفت و در نهايت و پس از کشمکش هاي بسيار، کناره گيري کرد. از ليست جامعه روحانيت مبارز، تنها غلامعلي حداد عادل به مجلس راه يافت.

يک مناظره و يک دلخوري
دهه هشتاد اما زمانه اي بود که آيت الله هاشمي بارديگر عزم کرد تا قباي رياست جمهوري را بر تن کند، او بعد از پايان دولت اصلاحات تکليف خود را بر کانديداتوري ديد و وارد ميدان شد تا با طيفي از کانديداهاي اصولگرا و اصلاح طلب رقابت کند، در ميان حاميان هاشمي در آن سال کم نبودند کساني که برچسب جامعه روحانيت بر آنها خورده بود، قرار اما بر آن گرفت که آيت الله در دوقطبي ايجاد شده با محمود احمدي نژاد بازي را به او واگذار کند. محمود احمدي نژاد دوقطبي ايجاد کرده را سالهاي بعد هم ادامه داد و بارها هاشمي را محل هجمه و انتقاد قرار داد که اوج آن در مناظرات انتخاباتي سال 88 بود. مناظره اي که او بارها از آيت الله هاشمي و ناطق نوري و فرزندانشان نام برد. سکوت جامعه روحانيت در مقابل اين رفتار بذر دلخوري را در دل اين دو عضو جامعه روحانيت ايجاد کرد و سبب دوري آنها از جلسات جامعه شد، گرچه سالها بعد عنوان شد آيت الله به خاطر مسائل امنيتي قادر به حضور در جلسات جامعه نبوده و حتي پيشنهاد داده که جلسات جامعه در دفتر او در مجمع تشخيص مصلحت برگزار شود اما نمي توان از کنار اين دلخوري آيت الله عبور کرد.

هاشمي ليست جامعتين را متفاوت کرد!
اگر از ساير اتفاقات در دهه هشتاد گذر کنيم و به دهه نود برسيم به يک ماجراي بسيار مهم مي رسيم . مقطعي از تاريخ که جامعه روحانيت مبارز به رغم نظرات کاملا متفاوت دروني، آيت الله هاشمي رفسنجاني را در فهرست انتخاباتي خود قرار داد . براي اولين بار فهرست جامعه روحانيت و جامعه مدرسين با يکديگر تفاوت داشت . تفاوت بزرگ آن حضور نام هاشمي بود در ليست بود . غلامرضا مصباحي مقدم اين ماجرا را اينگونه روايت مي کند:«درباره آيت‌الله هاشمي‌رفسنجاني در جامعه روحانيت مبارز دو دور بحث شد که در هر دور، اعضا موافق حضور ايشان در فهرست بودند و مخالفان در اقليت بودند. وقتي رأي‌گيري شد، هاشمي رأي اکثريت را آورد و رسما به‌عنوان کانديداي خبرگان رهبري از طرف ما انتخاب شد.ما با جامعه مدرسين قم جلسه مشترکي برگزار کرديم که بحث جدي ما با آنها حضور آيت‌الله هاشمي‌رفسنجاني بود.جامعه مدرسين مخالف حضور ايشان بودند اما آيت‌الله موحدي‌کرماني از طرف جامعه روحانيت مبارز اصرار داشتند که نام هاشمي در ليست مشترک ما بيايد و چون به توافق نرسيديم، ليست تهران ما با ليست جامعه مدرسين قم تفاوت داشت.پيش‌بيني ما اين بود که هاشمي رأي اول تهران را به دست مي‌آورد اما مبناي تصميم‌گيري ما اين نبود. ايشان از بنيان‌گذاران جامعه روحانيت بودند و ما نبايد از ايشان غفلت مي‌کرديم. جامعه روحانيت مبارز خود را بازوي انقلاب و رهبري مي‌داند. مقام معظم رهبري هم آيت‌الله هاشمي را در کنار خود حفظ کرده‌اند».

دوران جديد جامعه روحانيت
انتخابات که تمام شد يک بحث قديمي دوباره به ميان آمد ؛«حضور هاشمي رفسنجاني در جلسات جامعه روحانيت مبارز». غلامرضا مصباحي مقدم اولين نفري بود که اين بحث را به رسانه ها آورد . او گفت براي آيت الله دعوت نامه ارسال خواهد شد . در اين ميان اما برخي اعضا روايت و نظرات ديگري داشتند در مورد حضور هاشمي در جلسات جامعه روحانيت. از جمله اينکه دبير کل جامعه روحانيت مبارز اعلام کرد:« تاکنون هيچ صحبت جديدي در اين باره نشده است».

خيلي ها اعتقاد داشتند هاشمي رفسنجاني براي راضي کردن جامعه روحانيت جهت حمايت از حسن روحاني در جلسات اين تشکل روحاني شرکت خواهد کرد . مي گفتند اين بزرگترين تلاش آيت الله براي جلب نظر بخش مهمي از جناح راست خواهد بود . حالا آيت الله ديگر در ميان ما نيست و کسي از اين تصميم احتمالي او خبري ندارد . هاشمي رفسنجاني و جامعه روحانيت مبارز روزگار پر فراز و نشيبي را طي کردند . آيت الله اما هرگز خود را از جامعه روحانيت مبارز جدا ندانست . بارها گفت که علت عدم شرکت در جلسات را فقط مسايل امنيتي مي داند . اکنون اين تشکل بزرگ روحاني يک شخصيت بسيار مهم را از دست داده است . بهتر است اين مطلب را با يک سوال مهم و تعيين کننده به پايان ببريم؛ «آيا جامعه روحانيت مبارز در دوران فقدان هاشمي با دعوت از افرادي مانند حسن روحاني و ناطق نوري به هويت وجودي راست گراي خود باز مي گردد يا ترجيح مي دهد حالا که هاشمي نيست به سمت چپ جناح شيفت کرده و وزنه اين بخش از جامعه روحانيت يعني مخالفان دولت فعلي را تقويت کند ؟»



با کانال تلگرامي «آخرين خبر» همراه شويدمنبع: خبرآنلاين

فروش اسکریپت

اسکریپت مجله تفریحی فان سیتی به فروش میرسد. جهت دریافت اطلاعات بیشتر به صفحه زیر مراجعه کنید.

فروش اسکریپت

گزارش تخلف

تمامی مطالب از سایت های مجاز فارسی و ایرانی تهیه و جمع آوری شده است، در صورت وجود هرگونه مشکل از طریق صفحه گزارش تخلف اطلاع دهید.

تبلیغات


جدیدترین اخبار

داغ ترین اخبار

در انتخاب و نمایش محتوا هیچ دخالت انسانی وجود ندارد لذا از شما خواهشمندیم در صورتی که این مطلب را مغایر با قوانین جمهوری اسلامی ایران است به ما گزارش کنید.